PODSTAWOWE ZABIEGI RESUSCYTACYJNE U DOROS?YCH
Zadaniem osoby udzielaj?cej pierwszej pomocy jest utrzymanie przy ?yciu poszkodowanego i nie dopuszczenie do powstania dalszych powik?a? do chwili przybycia Zespo?u Ratownictwa Medycznego.
1. Upewnij si?, czy poszkodowany i wszyscy ?wiadkowie
zdarzenia s? bezpieczni.
2. Sprawd? reakcj? poszkodowanego:
• delikatnie potrz??nij za ramiona i g?o?no zapytaj:
„Czy wszystko w porz?dku?”
3a. Je?eli reaguje:
•zostaw poszkodowanego w pozycji, w której go zasta?e?, o ile nie zagra?a mu ?adne niebezpiecze?stwo
•dowiedz si? jak najwi?cej o stanie poszkodowanego i wezwij pomoc, je?li b?dzie potrzebna, l regularnie oceniaj jego stan.
3b. Je?eli nie reaguje:
•g?o?no zawo?aj o pomoc,
•odwró? poszkodowanego na plecy, a nast?pnie udro?nij jego drogi oddechowe, wykonuj?c odgi?cie g?owy i uniesienie ?uchwy
•umie?? jedn? r?k? na czole poszkodowanego i delikatnie odegnij jego g?ow? do ty?u, pozostawiaj?c wolny kciuk i palec wskazuj?cy tak, aby zatka? nimi nos je?eli potrzebne b?d? oddechy ratunkowe,
•opuszki palców drugiej r?ki umie?? na ?uchwie poszkodowanego, a nast?pnie unie? j? w celu udro?nienia dróg oddechowych.
4. Utrzymuj?c dro?no?? dróg oddechowych wzrokiem, s?uchem i dotykiem poszukaj prawid?owego oddechu
•oce? wzrokiem ruchy klatki piersiowej,
•nas?uchuj przy ustach poszkodowanego szmerów oddechowych,
•staraj si? wyczu? ruch powietrza na swoim policzku.
W pierwszych minutach po zatrzymaniu kr??enia poszkodowany mo?e s?abo oddycha? lub wykonywa? g?o?ne, pojedyncze westchni?cia. Nie nale?y ich myli? z prawid?owym oddechem. Na ocen? wzrokiem, s?uchem i dotykiem przeznacz nie wi?cej ni? 10 sekund. Je?eli masz jakiekolwiek w?tpliwo?ci czy oddech jest prawid?owy, dzia?aj tak, jakby by? nieprawid?owy.
5a. Je?eli oddech jest prawid?owy:
•u?ó? poszkodowanego w pozycji bezpiecznej,
•wy?lij kogo? lub sam udaj si? po pomoc (wezwij pogotowie),
•regularnie oceniaj oddech.
5b. Je?eli oddech nie jest prawid?owy:
wy?lij kogo? po pomoc, a je?eli jeste? sam, zostaw poszkodowanego i wezwij pogotowie, wy?lij kogo? lub udaj si? sam po AED ( je?li jest dost?pne) wró? i rozpocznij uciskanie klatki piersiowej zgodnie z poni?szym opisem:
•ukl?knij obok poszkodowanego,
•u?ó? nadgarstek jednej r?ki na ?rodku klatki piersiowej poszkodowanego,
•u?ó? nadgarstek drugiej r?ki na ju? po?o?onym,
•sple? palce obu d?oni i upewnij si?, ?e nie b?dziesz wywiera? nacisku na ?ebra poszkodowanego; nie uciskaj nadbrzusza ani dolnego ko?ca mostka,
•pochyl si? nad poszkodowanym, wyprostowane ramiona ustaw prostopadle do mostka i uciskaj na g??boko?? 5-6 cm,
•po ka?dym uci?ni?ciu zwolnij nacisk na klatk? piersiow?, nie odrywaj?c d?oni od mostka. Powtarzaj uci?ni?cia z cz?stotliwo?ci? 100/min (nieco mniej ni? 2 uci?ni?cia/s),
•okres uciskania i zwalniania nacisku (relaksacji) mostka powinien by? taki sam.
6a. Po??cz uciskanie klatki piersiowej z oddechami ratowniczymi:
•po wykonaniu 30 uci?ni?? klatki piersiowej udro?nij drogi oddechowe, odginaj?c g?ow? i unosz?c ?uchw?,
•zaci?nij skrzyde?ka nosa, u?ywaj?c palca wskazuj?cego i kciuka r?ki umieszczonej na czole poszkodowanego,
•pozostaw usta delikatnie otwarte, jednocze?nie utrzymuj?c uniesienie ?uchwy,
•we? normalny wdech i obejmij szczelnie usta poszkodowanego swoimi ustami, upewniaj?c si?, ?e nie ma przecieku powietrza,
•wdmuchuj powoli powietrze do ust poszkodowanego przez oko?o 1 sekund? (tak jak przy normalnym oddychaniu), obserwuj?c jednocze?nie czy klatka piersiowa si? unosi taki oddech ratowniczy jest efektywny,
•utrzymuj?c odgi?cie g?owy i uniesienie ?uchwy, odsu? swoje usta od ust poszkodowanego i obserwuj czy podczas wydechu opada jego klatka piersiowa,
•jeszcze raz nabierz powietrza i wdmuchnij do ust poszkodowanego, d???c do wykonania dwóch skutecznych oddechów ratowniczych; nast?pnie ponownie u?ó? r?ce w prawid?owej pozycji na mostku i wykonaj kolejnych 30 uci?ni?? klatki piersiowej,
•kontynuuj uciskanie klatki piersiowej i oddechy ratownicze
w stosunku 30 : 2,
•przerwij swoje dzia?anie w celu sprawdzenia stanu poszkodowanego tylko wtedy, gdy zacznie on prawid?owo oddycha?. W innym przypadku nie przerywaj resuscytacji. Je?eli wykonany pierwszy oddech ratowniczy nie powoduje uniesienia si? klatki piersiowej jak przy normalnym oddychaniu, wykonaj nast?puj?ce czynno?ci
•sprawd? jam? ustn? poszkodowanego i usu? widoczne cia?a obce,
•sprawd?, czy odgi?cie g?owy i uniesienie ?uchwy s? poprawnie wykonane,
•wykonaj nie wi?cej ni? 2 próby wentylacji za ka?dym razem, zanim podejmiesz ponownie uciskanie klatki piersiowej. Je?eli na miejscu zdarzenia jest wi?cej ni? jeden ratownik, ratownicy powinni si? zmienia? podczas prowadzenia reanimacji co 1-2 minuty, aby zapobiec zm?czeniu. Nale?y zminimalizowa? przerwy w resuscytacji podczas zmian.
6b. Reanimacje ograniczon? wy??cznie do uci?ni?? klatki piersiowej mo?esz prowadzi? w nast?puj?cych sytuacjach:
•Je?eli nie jeste? w stanie lub nie chcesz wykonywa? oddechów ratowniczych, zastosuj uci?ni?cia klatki piersiowej.
•Je?eli stosujesz wy??cznie uci?ni?cia klatki piersiowej, wykonuj je bez przerwy, z cz?stotliwo?ci? 100 u?ni?? /min,
•Przerwij swoje dzia?anie w celu sprawdzenia stanu poszkodowanego tylko wtedy, je?eli zacznie on prawid?owo oddycha?. W innym przypadku nie przerywaj resuscytacji.
7. Kontynuuj resuscytacj? do czasu gdy:
•przyb?d? wykwalifikowane s?u?by medyczne i przejm? dzia?ania,
•poszkodowany zacznie prawid?owo oddycha?,
•ulegniesz wyczerpaniu.
?ród?o: Polska Rada Resuscytacji